Thực trạng và giải pháp trong quá trình thực hiện Luật đấu giá tài sản năm 2016
- Về thuận lợi:
Luật đấu giá tài sản năm 2016 được Quốc hội Khóa XIV thông qua tại kỳ họp thứ 2 ngày 17/11/2016 với 8 chương, 81 điều đã đánh dấu mốc quan trọng trong việc hoàn thiện, thống nhất khung pháp lý điều chỉnh hoạt động đấu giá tài sản và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2017. Như vậy có thể nói đây là lần đầu tiên có một văn bản có giá trị pháp lý cao nhất điều chỉnh về lĩnh vực đấu giá tài sản và Nghị định số 17/2010/NĐ-CP, ngày 04/3/2010 của Chính phủ về Bán đấu giá tài sản và các văn bản hướng dẫn thi hành nghị định đã hết hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2017.
Luật đấu giá tài sản 2016 được ban hành đã tạo ra một hành lang pháp lý vững chắc, chặt chẽ, khoa học, đảm bảo nguyên tắc công khai, minh bạch, độc lập, trung thực, khách quan, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người có tài sản đấu giá, người tham gia đấu giá, người mua được tài sản đấu giá, tổ chức đấu giá tài sản và đấu giá viên. Trình tự, thủ tục đấu giá được quy định rõ hơn, chặt chẽ hơn. Đồng thời cũng mở rộng đối tượng tài sản đưa ra đấu giá và đã có trang thông tin điện tử chuyên ngành về đấu giá để lựa chọn tổ chức bán đấu giá …Thực trạng tại địa bàn của tỉnh ta trong những năm qua, tài sản được đưa ra đấu giá chủ yếu là tài nhóm tài sản của Nhà nước thanh lý và tài sản tịch thu theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.
Sở Tư pháp đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành 03 kế hoạch: Sở Tư pháp đã có hai cuộc làm việc chuyên đề với Trung tâm Dịch vụ bán đấu giá tài sản để triển khai sâu hơn về Luật đấu giá, nắm bắt tình hình trong quá trình thực hiện việc đấu giá tài sản, đồng thời tháo gỡ những vướng mắc khó khăn khi Luật đấu giá có hiệu lực, bảo đảm cho Trung tâm Dịch vụ bán đấu giá tài sản chủ động, tích cực hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị của ngành. Đặc biệt là Đảng ủy Sở Tư pháp đã ban hành Nghị quyết chuyên đề số 139-NQ/BCH, ngày 08/6/2017 Về nâng cao vai trò lãnh đạo, vai trò quản lý, tham mưu tổ chức thực hiện nhiệm vụ trong trong lĩnh vực công chứng và đấu giá tài sản.
Đến thời điểm hiện tại tỉnh Hà Giang có một Trung tâm Dịch vụ bán đấu giá tài sản trực thuộc Sở Tư pháp. Trung tâm có 6 đấu giá viên. Số lượng tài sản đưa ra đấu giá không lớn, bình quân hàng năm Trung tâm ký được khoảng 100 hợp đồng bán đấu giá tài sản.
Về khó khăn trong thực hiện một số điểm mới của Luật đấu giá tài sản và những khó khăn hiện đang tồn tại trong quá trình đấu giá tài sản những năm qua:
- Thứ nhất: Luật đấu giá quy định Biên bản đấu giá có 5 chữ ký: Chữ ký của đấu giá viên; người ghi biên bản; người có tài sản đấu giá; người mua được tài sản; người tham gia đấu giá (khó khăn nhất là chữ ký của người có tài sản đấu giá);
- Thứ hai: Khi cuộc đấu giá thành thì người có tài sản đấu giá ký Hợp đồng mua bán tài sản đấu giá với người mua được tài sản đấu giá (trường hợp này sẽ dẫn đến tốn kém, mất thời gian của người mua được tài sản vì người có tài sản có thể bận công tác, hội họp…);
- Thứ ba: Người có tài sản đấu giá bắt buộc phải tham dự cuộc đấu giá tài sản (người có tài sản đấu giá rất khó dự được cuộc đấu giá và nếu không dự được thì cuộc đấu giá có thể sẽ không tiến hành được);
- Thứ tư: Thu tiền đặt trước của người tham gia đấu giá từ 5.000.000 đồng trở lên phải nộp qua tài khoản của tổ chức đấu giá hoặc hội đồng đấu giá mở tại ngân hàng thương mại (khó khăn khi đấu giá quyền sử dụng đất tại các xã ở xa các tổ chức tín dụng).
- Thứ năm: Hội đồng đấu giá được thành lập để thực hiện việc đấu giá tài sản phải thực hiện các trình tự, thủ tục như tổ chức bán đấu giá chuyên nghiệp (khó khăn HĐĐG không phải là một tổ chức đấu giá chuyên nghiệp, hoạt động của HĐ mang tính sự vụ, kiêm nhiệm sau khi xong nhiệm vụ tự giải tán. Như vậy HĐĐG kỹ năng hành nghề không có, không nắm chắc được các quy định về bán đấu giá do vậy rất rễ vi phạm về các quy định của Luật đấu giá và các văn bản có liên quan).
- Thứ sáu: Người có tài sản đấu giá khi chuyển giao hồ sơ tài sản đấu giá cho tổ chức đấu giá chuyên nghiệp, rất nhiều trường hợp chưa hoàn chỉnh hồ sơ theo quy định (khó khăn phải đi lại nhiều lần để bổ sung hồ sơ gây tốn kém, lãng phí) và Hiện tượng thông đồng dìm giá của một số đối tượng tham gia đấu giá tài sản vẫn tiếp tục sẩy ra, gây thất thoát tài sản Nhà nước, gây bức xúc dư luận và mất lòng tin của nhân dân vào hoạt động đấu giá tài sản chưa được ngăn chặn.
* Giải pháp:
- Tiếp tục Phổ biến, tuyên truyền các quy định của Luật đấu giá tài sản năm 2016. Đặc biệt là đối với các tổ chức bán đấu giá chuyên nghiệp, các thành phần của hội đồng đấu giá, các cơ quan thường có nhiều tài sản đấu giá. Trong quá trình thực hiện Luật đấu giá sẽ có một số vướng mắc đã nêu ở phần trên xong vẫn phải bảo đảm khắc phục để thực hiện nghiêm các quy định của Luật đấu giá, các văn bản hướng dẫn thi hành và các văn bản pháp luật có liên quan.
- Nâng cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu trong tổ chức đấu giá chuyên nghiệp, Chủ tịch Hội đồng đấu giá tài sản và người có tài sản đấu giá. Đặc biệt là tài sản của Nhà nước. Tiếp tục tuyên truyền vận động, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho những tổ chức và cá nhân có đủ điều kiện để thành lập doanh nghiệp đấu giá tài sản theo hình thức xã hội hóa.
- Chỉ đạo tổ chức bán đấu giá chuyên nghiệp phải xây dựng được Trang thông tin điện tử của tổ chức mình để đưa các thông tin về đấu giá tài sản, trình tự thủ tục đấu giá tài sản… nhằm tăng cường hơn nữa công tác công khai, minh bạch đối với các loại tài sản đấu giá, tạo điều kiện cho người dân, cải cách thủ tục hành chính, đồng thời hướng tới đấu giá trực tuyến trong thời gian tới. Chỉ đạo tổ chức bán đấu giá chuyên nghiệp, hội đồng đấu giá phối hợp với các cơ quan chức năng để bàn và có giải pháp chống tiêu cực, thông đồng dìm giá trong hoạt động đấu giá gây bức xúc trong dư luận.
- Tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra đối với hoạt động đấu giá tài sản.
Hoàng Hồng- Sở Tư pháp tỉnh Hà Giang