1. Về việc thành lập, đăng ký hoạt động của doanh nghiệp đấu giá tài sản
1.1. Về thành lập, đăng ký hoạt động của doanh nghiệp đấu giá tài sản
Theo quy định tại Điều 23 và Điều 25 Luật đấu giá tài sản thì doanh nghiệp đấu giá tài sản được thành lập, tổ chức và hoạt động dưới hình thức doanh nghiệp tư nhân, công ty hợp danh theo quy định của Luật đấu giá tài sản và quy định khác của pháp luật có liên quan. Những nội dung liên quan đến thành lập, tổ chức, hoạt động và chấm dứt hoạt động của doanh nghiệp đấu giá tài sản không quy định tại Luật đấu giá tài sản thì thực hiện theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp.
Theo quy định tại Điều 3 Luật doanh nghiệp thì trường hợp luật chuyên ngành có quy định đặc thù về việc thành lập, tổ chức quản lý, tổ chức lại, giải thể và hoạt động có liên quan của doanh nghiệp thì áp dụng quy định của Luật đó. Theo quy định tại khoản 1 Điều 1 Thông tư số 20/2015/TT-BKHĐT ngày 01/12/2015 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư hướng dẫn về đăng ký doanh nghiệp thì Thông tư quy định các mẫu văn bản sử dụng trong đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hộ kinh doanh và hướng dẫn chi tiết một số vấn đề liên quan đến đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hộ kinh doanh. Hiện nay vẫn còn một số Sở Tư pháp lúng túng trong việc sử dụng biểu mẫu đăng ký thành lập doanh nghiệp đấu giá tài sản.
Để thực hiện đúng quy định pháp luật nêu trên, Cục Bổ trợ tư pháp, Bộ Tư pháp thấy rằng việc thành lập, đăng ký hoạt động đối với doanh nghiệp đấu giá tài sản thực hiện theo Luật đấu giá tài sản mà không đăng ký, thành lập tại Sở Kế hoạch và Đầu tư theo Luật doanh nghiệp. Do đó, đề nghị Sở Tư pháp xem xét, cấp giấy đăng ký hoạt động cho doanh nghiệp đấu giá tài sản theo đúng mẫu giấy đề nghị đăng ký hoạt động, giấy đăng ký hoạt động của doanh nghiệp đấu giá tài sản đã được quy định tại Thông tư số 06/2017/TT-BTP.
1.2. Về cơ cấu tổ chức, trụ sở, trang thiết bị của doanh nghiệp đấu giá tài sản
Cơ cấu nhân sự, trụ sở, trang thiết bị của doanh nghiệp đấu giá tài sản (ví dụ như về bộ máy kế toán, thư ký) phụ thuộc vào mô hình tổ chức (doanh nghiệp tư nhân hay công ty hợp danh) và nhu cầu, phạm vi hoạt động của doanh nghiệp. Luật đấu giá tài sản tại khoản 3 Điều 23 đã quy định về nội dung này nhằm tạo tính linh hoạt cho tổ chức, hoạt động của doanh nghiệp, phù hợp với chủ trương cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh của Chính phủ. Do đó, khi thực hiện đăng ký hoạt động cho doanh nghiệp đấu giá tài sản, đề nghị Sở Tư pháp căn cứ vào các quy định tại Điều 23 và Điều 25 Luật đấu giá tài sản để yêu cầu doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ.
1.3. Về chuyển đổi doanh nghiệp đấu giá tài sản thành lập trước ngày 01/7/2017
Theo quy định tại khoản 2 Điều 80 Luật đấu giá tài sản thì doanh nghiệp đấu giá tài sản được thành lập trước ngày 01/7/2017 được tiếp tục hoạt động đấu giá tài sản trong thời hạn 02 năm kể từ ngày 01/7/2017 và doanh nghiệp đó phải thực hiện việc chuyển đổi đăng ký hoạt động theo quy định tại Điều 6, Điều 7 Nghị định số 62/2017/NĐ-CP ngày 16/5/2017 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật đấu giá tài sản trước ngày 01/7/2019. Do đó, đề nghị Sở Tư pháp hướng dẫn các doanh nghiệp đấu giá tài sản được thành lập trước ngày 01/7/2017 tại địa phương thực hiện việc chuyển đổi đăng ký hoạt động theo đúng thời hạn của Luật đấu giá tài sản và Nghị định số 62/2017/NĐ-CP.
Bên cạnh đó, theo quy định tại khoản 1 Điều 29 Luật đấu giá tài sản thì chi nhánh của doanh nghiệp đấu giá tài sản được thành lập ở trong hoặc ngoài phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi doanh nghiệp đấu giá tài sản đăng ký hoạt động. Luật đấu giá tài sản không có quy định về việc chuyển đổi đăng ký hoạt động hay đăng ký hoạt động bằng hình thức doanh nghiệp đấu giá đối với chi nhánh của doanh nghiệp đấu giá tài sản được thành lập trước ngày 01/7/2017. Do đó, đề nghị Sở Tư pháp không đăng ký chuyển đổi hoạt động hoặc đăng ký bằng hình thức doanh nghiệp đấu giá đối với chi nhánh doanh nghiệp đấu giá tài sản thành lập trước ngày 01/7/2017.
2. Về việc áp dụng cả hình thức đấu giá gián tiếp và hình thức đấu giá trực tiếp bằng lời nói hoặc bỏ phiếu trực tiếp cho vòng đấu giá thứ hai trong một cuộc đấu giá
Luật đấu giá tài sản tại Điều 40 quy định chung về việc tổ chức đấu giá tài sản thỏa thuận với người có tài sản đấu giá lựa chọn một trong các hình thức đấu giá để tiến hành cuộc đấu giá; tại Điều 43 quy định về trình tự của hình thức đấu giá bằng bỏ phiếu gián tiếp không cấm tổ chức đấu giá tài sản áp dụng các hình thức đấu giá khác nhau cho từng vòng đấu trong một cuộc đấu giá.
Việc áp dụng hai hình thức đấu giá trong một cuộc đấu giá là không bắt buộc mà cần căn cứ vào tình hình thực tiễn việc tổ chức cuộc đấu giá mà tổ chức đấu giá tài sản có thể thỏa thuận với người có tài sản quy định trong Quy chế cuộc đấu giá và thông báo đầy đủ, công khai cho người tham gia đấu giá biết việc áp dụng hình thức bỏ phiếu gián tiếp và hình thức đấu giá trực tiếp bằng lời nói hoặc bỏ phiếu trực tiếp cho vòng đấu giá thứ hai trong một cuộc đấu giá. Trong thực tiễn, tại nhiều địa phương, việc tổ chức đấu giá tài sản và người có tài sản thỏa thuận áp dụng hình thức đấu giá như trên, nhất là trong đấu giá quyền sử dụng đất khi có nhiều người tham gia đấu giá và cần áp dụng hai hình thức đấu giá để hạn chế tình trạng “đầu gấu”, “đe dọa”, “cưỡng ép” người tham gia đấu giá, tăng hiệu quả của việc đấu giá tài sản, góp phần tăng thu ngân sách cho địa phương, tránh thất thoát tài sản nhà nước.
Do đó, việc người có tài sản thỏa thuận với tổ chức đấu giá tài sản quy định trong Quy chế cuộc đấu giá để áp dụng hình thức bỏ phiếu gián tiếp và hình thức đấu giá trực tiếp bằng lời nói hoặc bỏ phiếu trực tiếp cho vòng đấu giá thứ hai trong một cuộc đấu giá là không trái với quy định tại Điều 40 và Điều 43 của Luật đấu giá tài sản.
(Xin gửi kèm theo Công văn số 603/BTTP-ĐGTS ngày 28/6/2018 về việc thi hành Luật đấu giá tài sản của Cục Bổ trợ tư pháp)