Sau khi Nghị định số 17/2010/NĐ-CP ngày 04/3/2010 của Chính phủ Về bán đấu giá tài sản (BĐGTS) và Thông tư số 23/2010/TT-BTP ngày 19/12/2010 hướng dẫn thi hành Nghị định số 17/2010/NĐ-CP có hiệu lực, công tác BĐGTS bước đầu đi vào nề nếp, ổn định. Tuy nhiên trong thực tiễn hoạt động nhiều quy định của pháp luật không được các ngành, các cấp thực hiện nghiêm túc thậm chí là bị phớt lờ, nhất là trong việc bán đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất.
Hiện nay pháp luật quy định thẩm quyền bán đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất do 2 chủ thể thực hiện là các tổ chức bán đấu giá chuyên nghiệp (gồm Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản thuộc Sở Tư pháp; các doanh nghiệp bán đấu giá) và Hội đồng bán đấu giá tài sản trong trường hợp đặc biệt (ở địa phương được thành lập ở cấp tỉnh và cấp huyện). Tuy nhiên pháp luật cũng quy định rõ Hội đồng bán đấu giá tài sản trong trường hợp đặc biệt phải “ký hợp đồng với tổ chức BĐGTS để tổ chức này cử đấu giá viên điều hành cuộc bán đấu giá tài sản của Hội đồng” (Điểm b khoản 1,Điều 21 Nghị định) và chỉ được trực tiếp bán đấu giá đối với loại tài sản này trong trường hợp:
- Thứ nhất: Tài sản có giá trị lớn. Về giá trị lớn thì Thông tư số 48/2012/TT-BTC ngày 16/3/2012 của Bộ Tài chính Hướng dẫn việc xác định giá khởi điểm và chế độ tài chính trong hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất có thu tiền sử dụng đất hoặc cho thuê đất quy định phải có giá trị từ 1.000 tỷ đồng (đối với các thành phố trực thuộc Trung ương) từ 300 tỷ đồng (đối với khu vực các tỉnh miền núi, vùng cao) và từ 500 tỷ đồng (đối với các tinh thuộc khu vực còn lại) trở lên.
- Thứ hai: Không thuê được Đấu giá viên.
Pháp luật quy định cụ thể, rõ ràng như thế nhưng trong thực tế tại một số địa phương quy định này không được thực hiện nghiêm túc. Bởi vì hiện nay việc bán đấu giá quyền sử dụng đất có giá trị như thế nào cũng do Hội đồng BĐGTS cấp huyện tổ chức thực hiện mà không ký kết hợp đồng với các tổ chức bán đấu giá chuyên nghiệp. Một vấn đề cũng cần lưu ý là hiện nay, các Hội đồng này cũng chưa có trường hợp nào được bổ nhiệm Đấu giá viên để có đủ yêu cầu và năng lực theo quy định để điều hành phiên đấu giá. Do đó việc tổ chức trực tiếp bán đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất của Hội đồng BĐGTS cấp huyện là không phù hợp theo quy định của pháp luật và có thể bị cơ quan có thẩm quyền hủy kết quả bán đấu giá vì thực hiện không đúng chủ thể.
Chủ trương của Đảng và Nhà nước ta là tiến hành xây dựng thành công nhà nước pháp quyền XHCN. Để đạt được mục tiêu này thì vấn đề thực hiện, tuân thủ đúng các quy định của pháp luật là yếu tố có tính chất quyết định. Tuy nhiên qua sự việc trên, ta thấy rằng ngay trong các cơ quan nhà nước mà việc tuân thủ, chấp hành các quy định pháp không nghiêm thì liệu công tác phổ biến giáo dục pháp luật để nâng cao trình độ, dân trí pháp lý cho công dân có đem lại hiệu quả như mong muốn? Vì vậy trong thời gian đến với chức năng quản lý nhà nước về công tác bán đấu giá tài sản, các cơ quan có thẩm quyền như Bộ Tư pháp, UBND cấp tỉnh và Sở Tư pháp cần tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra và xử lý để nhằm chấn chỉnh những vi phạm này để nhằm đưa công tác bán đấu giá tài sản đi và nề nếp đảm bảo được quyền và lợi ích hợp pháp của các bên khi tham gia vào hoạt động bán đấu giá tài sản.
Lê Kim Chinh
TT Dịch vụ bán đấu giá tài sản Bình Định