Trò chuyện với chúng tôi, Luật sư Hồng cho biết: Ngay sau khi tái lập tỉnh (năm 1991), Sở Tư pháp đã tham mưu cho UBND tỉnh Quyết định thành lập Đoàn Luật sư (nòng cốt là một số cán bộ hưu trí đủ tiêu chuẩn tham gia Đoàn Luật sư và một số Luật sư hoạt động kiêm nhiệm). Đến năm 2007, theo quy định của Luật Luật sư, các cán bộ, công chức, viên chức và một số đối tượng khác đang hoạt động luật sư kiêm nhiệm không được tiếp tục hoạt động, đã ảnh hưởng khá nhiều đến tổ chức và hoạt động của Đoàn. Để tháo gỡ khó khăn này, UBND tỉnh Hòa Bình đã tổ chức Hội nghị cấp tỉnh để triển khai Luật Luật sư; giao cho Ngành Tư pháp đẩy mạnh tuyên truyền Luật Luật sư để các tổ chức, cá nhân hiểu được lợi ích từ việc sử dụng dịch vụ của luật sư trong các giao dịch dân sự, hành chính, hoạt động tố tụng. UBND tỉnh cũng bố trí trụ sở làm việc cho Đoàn Luật sư, cộng với sự hỗ trợ máy vi tính, bàn ghế, tủ sách pháp luật của Bộ Tư pháp, nên hoạt động của Đoàn. Cũng thuận lợi hơn. Đặc biệt, chi bộ Đảng Văn phòng Hội luật gia- Đoàn luật sư cũng được thành lập, đảm bảo sự lãnh đạo toàn diện của Đảng đối với hoạt động của Đoàn Luật sư ở địa phương.

Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, nên nhiều cán bộ hưu trí (đã từng công tác ở các cơ quan trong khối Nội chính) như ông Hồng, ông Thạch, ông Thêu, ông Thành, bà Thiên, ông Phúc, đã nhiệt tình tham gia Đoàn Luật sư. Nên từ chỗ có 6 luật sư năm 2007, đến năm 2011, đoàn đã kết nạp được 9 luật sư . Dù có một số biến động, nhưng hiện Đoàn Luật sư tỉnh Hòa Bình vẫn có 10 luật sư (tăng 4 luật sư so với năm 2007), đăng ký hành nghề tại 8 Văn phòng. Có Luật sư trẻ đã mạnh dạn mở Chi nhánh văn phòng tại thủ đô Hà Nội. Điều đáng mừng là các Luật sư cao tuổi, với kinh nghiệm nghề nghiệp, là nòng cốt trong hoạt động của đoàn. Rất nhiều vụ việc do Tòa án nhân dân chỉ định hoặc do Trung tâm Trợ giúp pháp lý mời, không quản ngại đường xa, chế độ thù lao thấp, các Luật sư vẫn nhiệt tình đi xe máy, hoặc xe khách để gặp gỡ đối tượng, làm việc với các cơ quan liên quan và nghiên cứu hồ sơ, nhằm tìm ra những chứng cứ gỡ tội, đưa ra văn bản bào chữa có tính thuyết phục cao, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thân chủ theo quy định của pháp luật. Luật sư Hồng cũng cho biết thêm: Nhiều vụ án, mức độ hành vi phạm tội của bị cáo rất nghiêm trọng, nhưng với cái tâm trong sáng của mình, khi được chỉ định bào chữa, ông Hồng và các Luật sư trong đoàn vẫn nỗ lực hết sức mình, nên dù không nhận được bản án với mức hình phạt như mong muốn, những bị cáo (là thân chủ của Luật sư) vẫn xúc động, cảm ơn sự tận tình của Luật sư đối với mình.  

Tuy công việc không nhiều so với các tỉnh đồng bằng, nhưng trong 5 năm (2007- 2011), các Luật sư của Đoàn Luật sư tỉnh Hòa Bình đã tham gia 1.463 vụ việc gồm: Tham gia tố tụng 431 vụ ; tư vấn pháp luật 412 vụ; đại diện ngoài tố tụng 30 vụ; trợ giúp pháp lý miễn phí 590 vụ. Tổng doanh thu của các tổ chức hành nghề luật sư đạt gần 293 triệu đồng, nộp ngân sách 50,4 triệu đồng. Các luật sư đều chấp hành nghiêm pháp luật và Quy tắc đạo đức, ứng xử nghề nghiệp của luật sư. Hoạt động của các luật sư đã góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, bảo đảm thực hiện nguyên tắc tranh tụng tại phiên tòa theo tinh thần cải cách tư pháp. Vì thế, không có trường hợp nào Tòa án phải hoãn phiên tòa do không có Luật sư. Hoạt động tranh tụng của các Luật sư cũng giúp cho Tòa án nhân dân xét xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không bỏ lọt tội phạm và không làm oan sai người vô tội.

Trong câu chuyện với chúng tôi, Luật sư Tô Thanh Hồng không dấu nỗi băn khoăn, trăn trở. Theo ông thì, yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao, nhưng các Luật sư như ông luôn thấy “lực bất tòng tâm”. Hầu hết Luật sư trong đoàn là cán bộ hưu trí, kinh nghiệm nghề nghiệp và nhiệt tình thì có thừa, nhưng sức khỏe, sự tiếp cận các kiến thức mới (kể cả việc sử dụng máy vi tính) với một số Luật sư không phải là điều thuận lợi. Số Luật sư trẻ trụ lại với đoàn không nhiều và hầu như không hoạt động ở địa bàn tỉnh Hòa Bình (do thu nhập không đủ sống). Tất cả những khó khăn này, UBND tỉnh và các ngành chức năng đều biết, nhưng do đặc thù kinh tế- xã hội của địa phương, do các quy định ràng buộc của pháp luật, nên tất cả vẫn trông chờ vào sự nhiệt tình của lớp Luật sư già. Nhưng Luật sư Tô Thanh Hồng cũng tràn trề hy vọng: Nếu dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Luật sư được thông qua theo hướng: Siết chặt điều kiện thành lập tổ chức hành nghề luật sư; giảm thời gian tập sự hành nghề luật sư và tăng thời gian đào tạo hành nghề luật sư; cộng với yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh thực hiện cải cách tư pháp sẽ là “cú hích” để các đoàn Luật sư ở các tỉnh miền núi (trong đó tỉnh Hòa Bình) phát triển tốt hơn cả về tổ chức và hoạt động trong những năm tiếp theo./.

Minh Ngọc