Thời gian qua, Bộ Tư pháp phối hợp với các Bộ, ngành và địa phương đánh giá tổng kết thực tiễn 15 năm thi hành Nghị định số 77/2008/NĐ-CP ngày 16/7/2008 của Chính phủ về tư vấn pháp luật. Tên cơ sở đó, Bộ Tư pháp đã xây dựng dự thảo Báo cáo tổng kết thi hành Nghị định số 77/2008/NĐ-CP.
Trong khuôn khổ Dự án «Tăng cường pháp luật và tư pháp tại Việt Nam» do Liên minh Châu Âu tài trợ (Dự án EU JULE) về hoàn thiện thể chế pháp lý cho hoạt động tư vấn pháp luật ở Việt Nam, ngày 31/10/2023, Cục Bổ trợ tư pháp, Bộ Tư pháp đã tổ chức «Hội thảo đánh giá thực tiễn thi hành và đề xuất nội dung hoàn thiện pháp luật về tư vấn pháp luật» tại Hà Nội
Tham dự và chỉ đạo Hội thảo có bà Đặng Kim Hoa, Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp. Hội thảo có sự tham dự của ông Patrick Haverman, Phó Đại diện Thường trú UNDP tại Việt Nam; bà Kristina Buende, Trưởng phòng Hợp tác, Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam; bà Đỗ Thúy Vân, Cán bộ UNDP; ông Đào Ngọc Chuyền, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam; ông Nguyễn Đình Khuyến, Phó Tổng thư ký, Trưởng Ban Tư vấn pháp luật và trợ giúp pháp lý Hội Luật gia Việt Nam và đại diện một số Bộ, ban, ngành, Sở Tư pháp, các tổ chức chủ quản, Trung tâm tư vấn pháp luật, tổ chức hành nghề luật sư, cơ quan, tổ chức có liên quan tại khu vực phía Bắc như Hà Nội, Bắc Kạn, Hà Giang, Hải Phòng, Lai Châu, Lạng Sơn, Lào Cai, Nam Định, Nghệ An, Ninh Bình, Quảng Ninh, Thái Bình, Thừa Thiên Huế, Tuyên Quang...
Phát biểu tại Hội thảo, bà Đặng Kim Hoa đã khẳng định Nghị định số 77/2008/NĐ-CP đã giúp cho người dân và xã hội có nhiều cơ hội hơn nữa để tiếp cận với các dịch vụ pháp luật, thông qua đó nhằm nâng cao hiểu biết, nhận thức pháp luật của người dân, của xã hội, hình thành và phát huy ý thức tôn trọng và thi hành nghiêm chỉnh pháp luật, đồng thời cũng góp phần giúp bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, giúp hòa giải hoặc giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp, giảm bớt tình trạng khiếu kiện tràn lan, kéo dài do người dân hiểu pháp luật không đúng hoặc không đầy đủ. Bên cạnh những kết quả đã đạt được, trong quá trình triển khai Nghị định 77 này, cũng cho thấy còn có các quy định pháp luật chưa thực sự phù hợp. Do đó, tại Hội thảo lần này, việc nghiên cứu, đánh giá tổng thể, toàn diện Nghị định 77/2008/NĐ-CP là vô cùng cần thiết, để từ đó xác định cơ sở thực tiễn cho việc đề xuất nội dung hoàn thiện pháp luật về tư vấn pháp luật sao cho đảm bảo đưa hoạt động tư vấn pháp luật thực sự là hoạt động mang tính xã hội và có thể phát triển trở thành mạng lưới để người dân có nhu cầu tư vấn các vấn đề pháp luật cụ thể có thể dễ dàng tiếp cận. Đồng thời, thay mặt Bộ Tư pháp, bà Đặng Kim Hoa, Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp gửi lời cảm ơn đến Chương trình “Tăng cường pháp luật và tư pháp tại Việt Nam” (Dự án EU JULE) được tài trợ bởi Liên minh Châu Âu và UNDP đã tài trợ Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo.
Phát biểu tại Hội thảo, ông Patrick Haverman, Phó Đại diện Thường trú UNDP tại Việt Nam; bà Kristina Buende, Trưởng phòng Hợp tác, Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam bày tỏ việc sẵn sàng hỗ trợ Bộ Tư pháp tiếp tục xây dựng luật về tư vấn pháp luật và các nỗ lực khác nhằm tăng cường tiếp cận công lý và pháp quyền, hướng tới hiện thực hóa Mục tiêu Phát triển Bền vững số 16 về thúc đẩy xã hội hòa bình, dân chủ, công bằng, bình đẳng, văn minh vì sự phát triển bền vững, tạo khả năng tiếp cận công lý cho tất cả mọi người; xây dựng các thể chế hiệu quả, có trách nhiệm giải trình và có sự tham gia ở các cấp, để đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau. Bên cạnh đó, ông Patrick Haverman cũng đã đưa ra 3 vấn đề chính trong quá trình hoàn thiện pháp luật về tư vấn tại Việt Nam, đó là: (i) việc tư vấn pháp luật cần được ưu tiên và cung cấp miễn phí cho người nghèo, người dân miền núi, nông thôn, người khuyết tật và các nhóm dễ bị tổn thương khác; (ii) để nâng cao chất lượng tư vấn pháp luật, chúng ta cần nâng ca chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng tư vấn cho người thực hiện tư vấn pháp luật, cũng như nâng cao văn hóa ứng xử, đạo đức nghề nghiệp; có thể xem xét việc xây dựng quy tắc ứng xử và đạo đức nghề nghiệp cho những người thực hiện tư vấn pháp luật; (iii) nhận diện cơ hội cung cấp dịch vụ tư vấn pháp luật bằng kỹ thuật số; Việt Nam hiện đã thông qua Chiến lược Nhà nước pháp quyền mới, trong đó một trong những nhiệm vụ trọng tâm là đảm bảo hiệu quả của các dịch vụ công trực tuyến, xây dựng nền kinh tế số, chính phủ số và xã hội số.
Trên cơ sở đó, các đại biểu tập trung đóng góp ý kiến nhằm hoàn thiện dự thảo Báo cáo tổng kết thi hành Nghị định số 77/2008/NĐ-CP, khẳng định rằng việc xây dựng Nghị định thay thế Nghị định số 77/2008/NĐ-CP là cần thiết và đưa ra các ý kiến nhằm hoàn thiện mô hình tổ chức, hoạt động tư vấn pháp luật; việc nâng cao chất lượng đội ngũ người thực hiện tư vấn pháp luật; nâng cao chất lượng tổ chức và hoạt động tư vấn pháp luật; cơ chế tài chính, biểu phí và nguồn lực đảm bảo thực hiện tư vấn pháp luật; phát huy vai trò của tổ chức chủ quản và tăng cường công tác quản lý nhà nước về tư vấn pháp luật... Ý kiến đóng góp của các đại biểu sẽ được Cục Bổ trợ tư pháp nghiên cứu, tiếp thu, tham mưu trình Lãnh đạo Bộ trong thời gian tới.